Aşağıdakı “Cookie Siyasəti” pin-up-yukle-az.online saytında cookie fayllarının və oxşar texnologiyaların necə istifadə edildiyini izah edir. Sayta daxil olduqda brauzeriniz müəyyən məlumatları cihazınızda saxlayır və sonrakı ziyarətlərdə həmin məlumatlar saytın daha stabil işləməsinə kömək edir. Cookie-lər əsasən texniki məqsədlər üçündür: səhifələrin düzgün yüklənməsi, təhlükəsizlik yoxlamaları, dil və digər seçimlərin yadda saxlanması. Bəzi hallarda analitika və reklam ölçümü də tətbiq oluna bilər; bu hissə adətən istifadəçinin razılığı ilə işləyir.
Bu sənəd cookie-lər barədə ümumi qaydaları açıqlayır. Şəxsi məlumatların emalı, hüquqlar və müraciət mexanizmləri ayrıca məxfilik sənədlərində də göstərilə bilər.
Ümumi məlumat və tətbiq sahəsi
Cookie-lər saytın işləmə mexanizminin adi hissəsidir. Onlar olmadan bir çox sayt ya çox yavaş işləyir, ya da bəzi funksiyalar ümumiyyətlə açılmır. Bu siyasət saytın bütün səhifələrinə, mobil və masaüstü versiyalarına, eləcə də saytla əlaqəli alt-səhifələrə şamil olunur. Cookie-lər brauzerdə saxlandığı üçün onların idarəsi həm saytın daxilindəki seçim paneli (əgər mövcuddursa), həm də brauzer ayarları vasitəsilə aparılır.
Bəzi cookie-lər “zəruri” hesab olunur və saytın işləməsi üçün mütləqdir. Digər kateqoriyalar (analitika, marketinq) isə qanunvericiliyin tələbinə uyğun olaraq razılıq tələb edə bilər. Razılıq mexanizmi tətbiq edilirsə, siz seçimlərinizi sonradan da dəyişə bilərsiniz.
Cookie nədir və hansı növlər mövcuddur?
Cookie brauzerin cihazınızda saxladığı kiçik mətn faylıdır. Onun içində adətən texniki identifikatorlar, sessiya nişanları, seçilmiş dil kimi parametrlər olur. Cookie birbaşa “şəxsiyyətinizi” göstərməyə bilər, amma müəyyən texniki məlumatlar birləşdirildikdə ziyarət davranışını ölçməyə imkan verə bilər.
Müddətinə görə cookie-lər iki əsas növə bölünür: sessiya cookie-ləri və daimi cookie-lər. Sessiya cookie-ləri brauzer bağlandıqda silinir. Daimi cookie-lər isə müəyyən müddət cihazda qalır və növbəti ziyarətlərdə yenidən istifadə olunur. Bundan başqa, “birinci tərəf” cookie-lər (saytın özü yerləşdirir) və “üçüncü tərəf” cookie-lər (xarici xidmətlər yerləşdirir) anlayışları da mövcuddur.
Cookie-lərdən istifadə məqsədlərimiz
Cookie-lərin əsas funksiyası texniki sabitliyi qorumaqdır. Saytda səhifələrin düzgün açılması, təhlükəsizlik mexanizmlərinin işləməsi, sessiyanın qorunması və bəzi seçimlərin yadda saxlanması cookie-lərlə daha etibarlı həyata keçirilir. Həmçinin, istifadəçi təcrübəsini yaxşılaşdırmaq üçün hansı bölmələrin daha çox istifadə olunduğunu, hansı səhifələrdə texniki problem çıxdığını anlamaq məqsədilə analitik məlumatlardan yararlanıla bilər.
Bəzi layihələrdə reklam və kampaniya effektivliyi də ölçülür. Bu halda cookie-lər reklamın neçə dəfə göstərildiyini, keçidlərin ümumi statistikasını və kampaniyanın nəticəsini qiymətləndirməyə kömək edir. Bu kateqoriya adətən istifadəçinin razılığı ilə aktiv olur və razılıq verilmədikdə məhdudlaşdırıla bilər.
Cookie-lərlə toplanan məlumatlar
Cookie-lər vasitəsilə adətən aşağıdakı texniki və davranış məlumatları emal oluna bilər:
- IP ünvanı (bəzən qismən maskalanmış formada), cihaz tipi, əməliyyat sistemi;
- brauzer növü, versiyası, dil parametrləri, ekran ayarları kimi texniki göstəricilər;
- baxılan səhifələr, səhifədə qalma müddəti, kliklər, sayta keçid mənbəyi (referrer) və sessiya identifikatorları;
- təhlükəsizliklə bağlı siqnallar (məsələn, ardıcıl uğursuz giriş cəhdləri, şübhəli aktivlik nümunələri).
Bu məlumatlar saytın işləməsi və risklərin azaldılması üçün istifadə oluna bilər. Zəruri cookie-lər bloklandıqda giriş, menyu, dil seçimi və digər funksiyalarda nasazlıq yarana bilər. Bu, “qadağa” deyil, texniki nəticədir.
Cookie kateqoriyaları üzrə cədvəl
Aşağıdakı cədvəl cookie-lərin əsas kateqoriyalarını, məqsədini və tipik saxlanma məntiqini göstərir. Dəqiq adlar və müddətlər texniki yenilənmələrə görə dəyişə bilər.
| Kateqoriya | Məqsəd | Tipik məzmun/nümunə | Təxmini saxlanma müddəti | Qeyd |
|---|---|---|---|---|
| Zəruri (Strictly Necessary) | Saytın işləməsi, sessiya və təhlükəsizlik | sessiya ID, təhlükəsizlik tokeni | sessiya / qısa müddət | Adətən razılıqsız işləyir |
| Funksional | Seçimlərin yadda saxlanması | dil/region parametri | günlər – aylar | Komfort üçün faydalıdır |
| Analitik/Performans | Statistika, səhifə performansı | anonim analitika identifikatoru | 1 gün – 24 ay | Çox vaxt razılıq tələb edir |
| Marketinq/Reklam | Kampaniya ölçümü, məzmun uyğunlaşdırma | kampaniya nişanları | günlər – 12 ay | Razılıqla aktivləşir |
Üçüncü tərəf xidmətləri və paylaşım
Saytda üçüncü tərəf texniki xidmətlərdən istifadə edilə bilər. Bu, analitika platformaları, təhlükəsizlik filtrləri, performans optimallaşdırma sistemləri və bəzən reklam ölçüm alətləri ola bilər. Bu xidmətlər öz cookie-lərini yerləşdirə və məlumatları öz qaydalarına uyğun emal edə bilər. Üçüncü tərəf cookie-ləri üzərində tam texniki nəzarət həmin xidmət təminatçısına məxsus olur.
Praktik olaraq bu o deməkdir: siz brauzer ayarları ilə üçüncü tərəf cookie-lərini məhdudlaşdıra bilərsiniz və əgər sayt cookie seçim paneli təqdim edirsə, analitika və marketinq kateqoriyalarını ayrıca söndürmək mümkündür. Üçüncü tərəf xidmətlərindən istifadə məqsədi adətən təhlükəsizlik risklərini azaltmaq, səhvləri tapmaq və saytı daha stabil etməkdir.
Cookie seçimlərinin idarə edilməsi
Cookie-ləri idarə etməyin iki əsas yolu var: sayt daxilində seçimlər (əgər aktivdirsə) və brauzer ayarları. Seçim paneli varsa, kateqoriyalar üzrə razılıq verə və ya geri götürə bilərsiniz. Brauzer ayarları isə daha sərt nəzarət verir: cookie-lərin hamısını bloklamaq, yalnız üçüncü tərəfi bağlamaq, saxlanılan cookie-ləri silmək və s.
Ümumi istiqamət kimi bunları etmək olar:
- Brauzerdə “Privacy/Məxfilik” bölməsinə daxil olub cookie-ləri silmək və ya saxlanmanı məhdudlaşdırmaq;
- “Block third-party cookies” seçimini aktivləşdirib üçüncü tərəf cookie-lərini bloklamaq;
- “Site settings/Sayt ayarları” bölməsindən konkret domen üçün icazə və ya qadağa təyin etmək;
- Cookie-ləri tam blokladıqdan sonra saytın müəyyən funksiyalarının işləmədiyini görsəniz, ən azı zəruri cookie-lərə icazə vermək.
Saxlanma müddəti, yenilənmələr və əlaqə
Cookie-lərin saxlanma müddəti kateqoriyadan asılıdır: sessiya cookie-ləri brauzer bağlananda silinir, daimi cookie-lər isə müəyyən tarixə qədər qalır. Biz məqsədlə uyğun minimum saxlanma prinsipinə riayət etməyə çalışırıq, amma bu, istifadə edilən texnologiyalardan və təhlükəsizlik tələblərindən asılı olaraq dəyişə bilər.
Bu siyasət texniki yenilənmələr və ya qanunvericilik tələbləri səbəbilə vaxtaşırı yenilənə bilər. Əhəmiyyətli dəyişiklik olduqda, sayt cookie seçim paneli vasitəsilə yenidən seçim etməyinizi tələb edə bilər. Cookie-lərlə bağlı sual, etiraz və ya izahat tələbi üçün adətən aşağıdakı mövzular üzrə müraciətlər qəbul edilir:
- cookie seçimlərinin dəyişdirilməsi və razılığın geri götürülməsi;
- müəyyən funksiyanın cookie-lər səbəbilə niyə işləməməsi barədə izah;
- üçüncü tərəf cookie-lərinin məhdudlaşdırılması ilə bağlı ümumi yönləndirmə;
- məlumatların qorunması ilə bağlı şikayət və ya sorğu.
Əlaqə üçün saytın “Əlaqə” bölməsindən istifadə edin. Müraciətdə brauzerinizin adı, cihaz tipi və problemin qısa təsviri göstərilsə, məsələ daha tez aydınlaşır.
FAQ (Tez-tez verilən suallar)
Cookie-lər nədir?
Cookie brauzerin cihazınızda saxladığı kiçik mətn faylıdır. O, saytın düzgün işləməsi, seçimlərin yadda saxlanması və təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün istifadə olunur.
Cookie-ləri qəbul etməsəm nə baş verər?
Bəzi cookie-lər zəruridir və onları blokladıqda saytın müəyyən hissələri işləməyə bilər. Məsələn, səhifələr düzgün açılmaya, sessiya sabitliyi pozula və ya seçimlər yadda saxlanmaya bilər.
Zəruri cookie-ləri söndürmək mümkündürmü?
Brauzer ayarları ilə texniki olaraq mümkündür. Amma bu halda saytın əsas funksiyalarında nasazlıq yaranması normaldır.
Analitik cookie-lər nə üçün lazımdır?
Analitik cookie-lər saytın necə istifadə olunduğunu ümumi statistika ilə göstərir: hansı səhifələr daha çox baxılır, harada texniki problem çıxır və s. Məqsəd saytın işləməsini yaxşılaşdırmaqdır.
Üçüncü tərəf cookie-ləri nədir?
Bunlar saytda istifadə edilən xarici xidmətlərin (məsələn, analitika və təhlükəsizlik alətləri) yerləşdirdiyi cookie-lərdir. Onların emalı həmin xidmətlərin öz qaydalarına tabe ola bilər.
Cookie-ləri necə silə və ya bloklaya bilərəm?
Brauzerdə “Məxfilik/Privacy” bölməsindən “Baxış məlumatlarını sil/Clear browsing data” seçimi ilə cookie-ləri silmək olur. Həmin bölmədə cookie-lərin bloklanması və üçüncü tərəf cookie-lərinin məhdudlaşdırılması da mümkündür.
Razılığımı necə dəyişə bilərəm?
Saytda cookie seçim paneli varsa, oradan kateqoriyalar üzrə razılığınızı dəyişə bilərsiniz. Panel yoxdursa, seçimlər brauzer ayarları ilə idarə olunur.
8) Bu siyasət nə vaxt yenilənə bilər?
Texniki yeniliklər, xidmətlərin dəyişməsi və qanunvericilik tələbləri olduqda siyasət yenilənə bilər. Yenilənmiş versiya saytda dərc edilən tarixdən qüvvəyə minir.